روکش دندان شیری یک کلاهک پیشساخته است که کل تاج دندان آسیبدیده کودک را میپوشاند و آن را تا زمان افتادن طبیعی حفظ میکند. وقتی پوسیدگی دو یا چند سطح دندان آسیاب را درگیر کرده، دندان پالپوتومی (عصبکشی دندان شیری) شده یا مینای آن ضعیف است، پر کردن معمولی دوام کافی ندارد و روکش انتخاب مطمئنتری است.
حفظ این دندان ارزش دارد، چون آسیابهای شیری تا حدود ۱۰ تا ۱۲ سالگی در دهان میمانند و جای دندان دائمی را نگه میدارند. برای دندانهای عقب معمولاً روکش استیل و برای دندانهای جلو یا وقتی ظاهر سفید مهم است روکش زیرکونیا یا استریپ کرون به کار میرود. درمان در یک جلسه، بدون قالبگیری و با بیحسی موضعی انجام میشود و برای کودکان کمسن یا مضطرب، آرامبخشی یا بیهوشی هم امکانپذیر است. هزینه در کلینیک ترنج از حدود 3,400,000 تومان برای روکش استیل شروع میشود.
روکش دندان شیری چیست؟
روکش دندان کودکان، ترمیمی است که برخلاف پرکردگی فقط یک حفره را پر نمیکند، بلکه دور تا دور تاج دندان را در بر میگیرد. همین پوشش کامل باعث میشود دیوارههای نازک و ضعیفشده دندان زیر فشار جویدن نشکنند و باکتریها راهی به داخل دندان پیدا نکنند. روکشهای کودکان برخلاف روکش بزرگسالان در لابراتوار ساخته نمیشوند. آنها در اندازههای استاندارد آمادهاند و دندانپزشک کودکان مناسبترین اندازه را در همان جلسه انتخاب و روی دندان تطبیق میدهد.
دلیل اینکه دندان شیری زودتر از دندان دائمی به روکش نیاز پیدا میکند، ساختار خود آن است. مینای دندان شیری حدود یک میلیمتر ضخامت دارد که تقریباً نصف مینای دندان دائمی است، و شاخکهای عصب آن هم بلندتر و به سطح دندان نزدیکترند. در نتیجه پوسیدگی در دندان شیری سریعتر پیش میرود، زودتر به عصب میرسد و پس از برداشتن پوسیدگی، دیوارههای کمی برای نگه داشتن یک پرکردگی بزرگ باقی میماند.

دندانپزشک کودکان تصمیم روکش را بر اساس معاینه و عکس رادیوگرافی میگیرد، نه فقط ظاهر دندان. شایعترین دلیل، پوسیدگی چندسطحی در دندانهای آسیاب شیری است، یعنی پوسیدگی که علاوه بر سطح جونده، دیوارههای بین دو دندان را هم گرفته است. پوسیدگی دیواره جلویی آسیاب اول شیری یک نمونه شناختهشده است، چون شکل این دندان طوری است که پرکردگی در این ناحیه اغلب دوام نمیآورد.
کودکانی که ریسک پوسیدگی بالایی دارند، مثلاً کودکانی با پوسیدگی زودهنگام ناشی از شیر شبانه که لبه پرکردگیهایشان مدام دوباره میپوسد، هم از روکش سود بیشتری میبرند. نقصهای رشدی مینا که دندان را نرم، حساس یا مستعد خرد شدن میکنند، سایش شدید ناشی از دندانقروچه و شکستگی وسیع تاج پس از ضربه از دیگر دلایل روکشاند. گاهی هم روکش استیل بهعنوان پایه یک فضانگهدار روی دندان مجاور قرار میگیرد.
روکش بعد از پالپوتومی و عصبکشی دندان شیری
وقتی پوسیدگی به عصب برسد، دندانپزشک بخش آسیبدیده عصب را با پالپوتومی (برداشتن عصب تاجی) یا پالپکتومی (درمان کامل کانال) درمان میکند. دندان شیری پس از این درمان شکنندهتر میشود و اگر سطح آن بهخوبی بسته نشود، باکتریهای بزاق دوباره به محل درمان نفوذ میکنند. به همین دلیل روکش ادامه طبیعی درمان عصب در آسیابهای شیری است و ترجیحاً در همان جلسه پالپوتومی گذاشته میشود، چون پانسمان موقت در دهان کودک بهسرعت میشکند یا نشت میکند.
البته روکش فقط برای دندان عصبکشیشده نیست. دندانی که عصب سالمی دارد ولی پوسیدگی دیوارههایش را تخریب کرده یا مینایش نقص رشدی دارد هم میتواند بدون درمان عصب روکش شود.
چرا دندانی که قرار است بیفتد ارزش روکش کردن دارد؟
این رایجترین پرسش والدین است و پاسخ آن در زمانبندی نهفته است. دندان شیری تا روز افتادنش کار مهمی انجام میدهد؛ غذا را خرد میکند، به تلفظ درست حروف کمک میکند و مهمتر از همه، فضای لازم برای رویش دندان دائمی زیرین را نگه میدارد. آسیابهای شیری در واقع فضانگهدار طبیعی فک هستند.
اگر آسیاب شیری کودکی چهار یا پنجساله بهدلیل پوسیدگی خرد شود یا زودتر از موعد کشیده شود، دندانهای مجاور به سمت فضای خالی کج میشوند. این جابهجایی طول قوس دندانی را کم میکند و دندان دائمی بعدی ممکن است جای کافی برای رویش پیدا نکند، نهفته بماند یا کج دربیاید؛ مشکلی که بعدها اغلب به ارتودنسی کودکان ختم میشود.
خطر دیگر عفونت است. دندان شیری پوسیده ممکن است بیسروصدا و حتی بدون درد شدید آبسه کند. استخوان فک کودک متخلخلتر است و عفونت دندان شیری میتواند به جوانه دندان دائمی که درست زیر ریشههای آن قرار دارد آسیب بزند و باعث شود دندان دائمی با لکه یا نقص مینا رویش کند. پس روکش کردن دندان شیری هزینهای برای یک دندان موقت نیست، بلکه محافظت از دندان دائمی و نظم فک کودک است.
از طرفی ارزش روکش به این بستگی دارد که دندان چند سال دیگر باید در دهان کار کند. جدول زیر سن تقریبی افتادن دندانهای شیری را نشان میدهد و این سن در هر کودک ممکن است کمی جلوتر یا عقبتر باشد.
| دندان شیری | سن تقریبی افتادن |
|---|---|
| پیش مرکزی (سانترال) | ۶ تا ۷ سالگی |
| پیش کناری (لترال) | ۷ تا ۸ سالگی |
| نیش (کانین) | ۹ تا ۱۲ سالگی |
| آسیاب اول شیری | ۹ تا ۱۱ سالگی |
| آسیاب دوم شیری | ۱۰ تا ۱۲ سالگی |
به زبان ساده، آسیاب شیریای که در چهارسالگی پوسیده، ممکن است شش تا هشت سال دیگر باید در دهان بماند. برعکس، اگر عکس رادیوگرافی نشان دهد دندان دائمی زیرین در آستانه رویش است و ریشه دندان شیری تقریباً تحلیل رفته، دندانپزشک معمولاً روکش را پیشنهاد نمیکند.
روکش، پر کردن یا کشیدن؛ کدام برای دندان کودک بهتر است؟
هیچ درمانی برای همه دندانها بهترین نیست. دندانپزشک کودکان چند عامل زیر را کنار هم میسنجد:
- وسعت پوسیدگی
- سلامت عصب
- مقدار دیواره سالم باقیمانده
- سن کودک و زمان باقیمانده تا افتادن دندان
- ریسک پوسیدگی در کل دهان
- میزان همکاری کودک
حاصل این سنجش یکی از سه مسیر پر کردن، روکش یا کشیدن است.
چه زمانی پر کردن کافی نیست
پر کردن معمولی برای پوسیدگی کوچک و محدود به یک سطح دندان مناسب است. اما وقتی پوسیدگی چند سطح آسیاب شیری را گرفته باشد، تفاوت دوام دو روش چشمگیر است. مرورهای سیستماتیک نشان دادهاند که ۶۰ تا ۷۰ درصد پرکردگیهای معمولی در آسیابهای شیری ظرف سه سال به تعویض یا درمان مجدد نیاز پیدا میکنند. در پیگیری چهار تا چهار و نیم ساله، بقای پرکردگیهای آمالگام به حدود ۴۰ درصد میرسد، در حالی که بقای روکشهای شیری دستکم ۹۰ درصد است. دادههای بلندمدتتر هم بقای بیش از ۸۳ درصدی روکشها را تا هشت سال گزارش کردهاند.
این اعداد برای والدین یک معنای عملی دارد. هر بار که پرکردگی بزرگ میشکند یا دوباره میپوسد، کودک باید دوباره بیحسی، تراش و گاهی درمان عصب را تحمل کند. هدف دندانپزشکی کودکان این است که هر دندان یک بار و بهشکلی درمان شود که تا روز افتادن دوام بیاورد.
چه زمانی کشیدن و فضانگهدار انتخاب بهتری است
حفظ دندان شیری اولویت است، اما همیشه ممکن نیست. اگر تاج دندان آنقدر تخریب شده باشد که دیوارهای برای نگه داشتن روکش نمانده، اگر عکس رادیوگرافی عفونت گسترده در استخوان بین ریشهها یا تحلیل غیرطبیعی ریشه نشان دهد، یا اگر دندان بهطور طبیعی ظرف چند ماه میافتد، کشیدن دندان منطقیتر است. در حالت اول و دوم، معمولاً پس از کشیدن دندان شیری یک فضانگهدار گذاشته میشود تا جای دندان دائمی حفظ شود. در حالت سوم که دندان دائمی نزدیک رویش است، اغلب به فضانگهدار هم نیازی نیست.
انواع روکش دندان شیری
انتخاب نوع روکش به جای دندان در دهان (جلو یا عقب)، میزان تخریب، اهمیت زیبایی برای خانواده، امکان خشک نگه داشتن دندان حین کار و میزان همکاری کودک بستگی دارد. چهار گزینه اصلی در دندانپزشکی کودکان امروز اینها هستند.
روکش استیل پیشساخته (SSC)
روکش استیل ضدزنگ که والدین آن را روکش فلزی دندان کودکان هم مینامند، دهههاست گزینه استاندارد بازسازی آسیابهای شیری است. این روکش کمترین تراش را لازم دارد؛ حدود یک تا یک و نیم میلیمتر از سطح جونده و کمی از دیوارههای بین دندانی. لبههای آن را میتوان در مطب با انبرهای مخصوص شکل داد تا دور طوق دندان قفل شود. سِمان گلاس آینومر که برای چسباندن آن به کار میرود به رطوبت و خونریزی خفیف حساسیت کمی دارد، و همین باعث میشود حتی وقتی همکاری کودک محدود است، نتیجه قابل اعتمادی بدهد.
ضعف اصلی روکش استیل ظاهر فلزی آن است که برای دندانهای عقب معمولاً دیده نمیشود، ولی برای برخی خانوادهها اهمیت دارد.
روکش زیرکونیا؛ گزینه سفید و طبیعی
روکش زیرکونیا یک روکش سرامیکی کاملاً سفید و بدون فلز است که هم برای دندانهای جلو و هم برای آسیابها ساخته میشود. سطح بسیار صاف آن پلاک کمتری جذب میکند و لثه اطرافش معمولاً سالم میماند. برای کودکانی که به نیکل حساسیت دارند هم انتخاب مناسبی است.
در مقابل، زیرکونیا تراش بیشتری میخواهد؛ حدود یک و نیم تا دو میلیمتر از سطح جونده و یک تا یک و نیم میلیمتر از دور تا دور دندان. لبه آن قابل خم شدن نیست، پس دندان باید دقیقاً به شکل روکش تراش بخورد. هنگام چسباندن هم دندان باید کاملاً خشک بماند، چون آلودگی به بزاق یا خون اتصال را ضعیف میکند. به همین دلیل زیرکونیا در کودکی که آرام همکاری میکند یا تحت بیهوشی درمان میشود نتیجه بهتری دارد.
استریپ کرون یا روکش کامپوزیتی دندانهای جلو
استریپ کرون برای دندانهای جلوی شیری به کار میرود. دندانپزشک یک قالب شفاف و نازک به شکل دندان را با کامپوزیت همرنگ پر میکند، روی دندان آمادهشده میگذارد، با نور سخت میکند و قالب را جدا میکند. نتیجه ظاهری بسیار طبیعی دارد و رنگ آن با دندانهای کناری هماهنگ میشود، و اگر بعدها لبپر شود معمولاً در مطب قابل ترمیم است.
این روش به خشکی کامل محیط وابسته است و فقط وقتی جواب میدهد که مینای سالم کافی برای چسبیدن کامپوزیت باقی مانده باشد. مقاومت آن در برابر ضربه و گاز زدن خوراکیهای سفت هم کمتر از زیرکونیاست و کامپوزیت با گذشت زمان ممکن است رنگ بگیرد.
روکش استیل با رویه سفید
این روکش بدنه استیل دارد، اما سطحی که هنگام لبخند دیده میشود با لایهای سفید پوشانده شده است. مزیتش این است که گیر محکم روکش استیل را بدون نیاز به محیط کاملاً خشک، با ظاهری سفید از روبهرو ترکیب میکند. در مقابل، لایه سفید ممکن است با ضربه یا جویدن بپرد، روکش حجیمتر است و دیواره جلویی آن را نمیتوان در مطب شکل داد.
مقایسه انواع روکش دندان شیری در یک نگاه
| ویژگی | روکش استیل (SSC) | زیرکونیا | استریپ کرون | استیل با رویه سفید |
|---|---|---|---|---|
| کاربرد اصلی | آسیابها | جلو و عقب | دندانهای جلو | جلو و آسیاب اول |
| میزان تراش | کم | زیاد | کم تا متوسط | متوسط |
| ظاهر | فلزی | سفید و طبیعی | سفید و همرنگ | سفید از روبهرو |
| دوام | بسیار بالا | بسیار بالا | متوسط | متوسط |
| حساسیت به بزاق و خون هنگام کار | کم | زیاد | بسیار زیاد | کم |
| مناسب برای کودک با همکاری محدود | بله | بیشتر تحت بیهوشی | کمتر | بله |
مراحل روکش کردن دندان شیری
روکش دندان شیری معمولاً در یک جلسه کامل میشود و قالبگیری لازم ندارد. مراحل کار برای روکش استیل و زیرکونیا شباهت زیادی دارد و تفاوت اصلی در دقت تراش و شیوه چسباندن است.
معاینه و عکس رادیوگرافی
پیش از هر چیز، دندانپزشک با معاینه و عکس رادیوگرافی وضعیت عصب، عمق پوسیدگی، سلامت استخوان اطراف ریشه و فاصله دندان دائمی تا رویش را بررسی میکند. همین بررسی مشخص میکند که دندان فقط روکش لازم دارد یا پیش از آن به پالپوتومی نیاز دارد یا اصلاً قابل حفظ نیست. در این جلسه روش کنترل اضطراب کودک هم انتخاب میشود.
بیحسی، آمادهسازی و سمان کردن روکش
ابتدا لثه با ژل بیحسی آماده و سپس دندان با تزریق بیحس میشود. برای خشک ماندن دندان و جلوگیری از افتادن وسایل کوچک در حلق، ناحیه کار با ورقه لاستیکی محافظ (رابر دم) یا وسایل مشابه جدا میشود. پس از برداشتن پوسیدگی و در صورت نیاز انجام پالپوتومی، سطح جونده کمی تراش میخورد و نقاط تماس با دندانهای کناری باز میشود. دندانپزشک تراش سطح جونده را پیش از دیوارههای بین دندانی انجام میدهد تا خونریزی احتمالی لثه دید او را برای تشخیص نزدیکی به عصب کم نکند.
سپس اندازه مناسب روکش انتخاب و تطبیق داده میشود. روکش استیل با فشار ملایم روی برجستگی طوق دندان جا میافتد، اما روکش زیرکونیا باید بدون هیچ فشاری روی دندان بنشیند. در پایان، روکش با سِمان پر شده و روی دندان قرار میگیرد، کودک چند دقیقه روی یک پنبه گاز میگیرد و سِمان اضافی از لبه لثه کاملاً پاک میشود، چون باقی ماندن آن بعدها باعث التهاب لثه میشود.
روش هال؛ روکش بدون تراش و تزریق
روش هال (Hall Technique) گزینهای برای آسیابهای شیری در کودکانی است که تحمل تزریق و صدای فرز را ندارند. در این روش، گاهی چند روز پیش از درمان کشهای کوچکی بین دندانها قرار میگیرد تا فضای کمی باز شود. سپس بدون بیحسی، بدون تراش و بدون برداشتن پوسیدگی، یک روکش استیل پیشساخته پر از سِمان مستقیماً روی دندان فشار داده میشود. روکش پوسیدگی را از دهان جدا میکند و باکتریهای زیر آن از قند و غذا محروم میشوند، در نتیجه پیشرفت پوسیدگی متوقف میشود.
روش هال برای هر دندانی مناسب نیست. اگر عصب دندان درگیر شده یا علائم عفونت وجود دارد، ابتدا باید درمان عصب انجام شود. کلینیک ترنج این روش را با روکشهای پیشساخته برای کودکان مناسب انجام میدهد.
روکش دندان شیری برای کودکان کمسن یا مضطرب با آرامبخشی و بیهوشی
در دندانپزشکی کودکان، انتخاب روش کنترل اضطراب بخشی از خود طرح درمان است و مستقیماً روی کیفیت و دوام روکش اثر میگذارد. کودکی که همکاری خوبی دارد، با روشهای رفتاری مثل «بگو، نشان بده، انجام بده» و بیحسی موضعی درمان میشود. برای اضطراب خفیف تا متوسط، گاز آرامبخش نیتروس اکساید کمککننده است، اما در کودکی که گریه میکند یا دهانش را باز نمیکند اثر چندانی ندارد.
درمان کامل تحت بیهوشی معمولاً برای سه گروه پیشنهاد میشود؛ کودکان بسیار کمسن با پوسیدگیهای متعدد که هنوز نمیتوان با آنها ارتباط کلامی برقرار کرد، کودکانی که چند دندان در چند ناحیه دهان نیاز به روکش و درمان عصب دارند، و کودکانی با ترس شدید یا نیازهای ویژه پزشکی و حرکتی. در این حالت همه روکشها، درمانهای عصب و ترمیمها در یک جلسه انجام میشوند و کودک بهجای چند جلسه پراسترس، یک بار درمان میشود. خشکی کامل محیط کار هم در بیهوشی راحتتر فراهم میشود، و به همین دلیل روکش زیرکونیا که به خشکی کامل وابسته است، تحت بیهوشی نتیجه پیشبینیپذیرتری دارد.
بیهوشی به معنای شکست در کنترل رفتار کودک نیست، بلکه ابزاری است تا کودکی که نمیتواند روی یونیت آرام بماند، همان کیفیت درمانی را دریافت کند که کودک همکار دریافت میکند. شرایط، آمادگی و ایمنی بیهوشی را در صفحه دندانپزشکی کودکان با بیهوشی کامل توضیح دادهایم.
مراقبت از دندان شیری روکششده
خود روکش نمیپوسد، اما مرز روکش با لثه و فاصله آن با دندانهای کناری همچنان محل جمع شدن پلاک است. دوام روکش تا حد زیادی به مراقبت خانگی بستگی دارد.
تا زمانی که بیحسی از بین نرفته، کودک بهتر است چیزی نجود و فقط خوراکی نرم و خنک بخورد. در ۲۴ ساعت اول، سِمان هنوز به استحکام نهایی نرسیده و بهتر است کودک از خوراکیهای چسبناک مثل تافی، آدامس، گز و سوهان و خوراکیهای خیلی سفت مثل یخ و تهدیگ پرهیز کند. در ادامه هم کم کردن خوراکیهای چسبناک و شیرین هم به دوام روکش کمک میکند و هم از پوسیدگی دندانهای دیگر جلوگیری میکند.
طبیعی است کودک تا یکی دو هفته احساس کند دندان روکششده کمی بلندتر است. فک و دندانهای کودک انعطاف زیادی دارند و این اختلاف معمولاً خودبهخود تنظیم میشود، مگر اینکه کودک هنگام جویدن درد واضح داشته باشد.
از روز بعد از درمان، مسواک زدن دو بار در روز با خمیردندان فلورایددار و کشیدن نخ دندان بین روکش و دندانهای کناری را ادامه دهید. مقدار خمیردندان برای کودکان زیر سه سال به اندازه یک دانه برنج و برای بالای سه سال به اندازه یک نخود است. معاینههای دورهای هر شش ماه و فلوراید تراپی کودکان به دندانپزشک امکان میدهد هم لبه روکش و هم دندانهای دیگر را زیر نظر داشته باشد.
مشکلات احتمالی بعد از روکش
بیشتر کودکان بعد از روکش دوره بیدردسری دارند، اما والدین بهتر است چند مشکل شایع و زمان مراجعه را بشناسند.
لق شدن یا افتادن روکش
اگر روکش پیش از زمان افتادن طبیعی دندان لق شود یا بیفتد، آن را از دهان کودک خارج کنید تا خطر بلعیدن یا وارد شدن آن به راه هوایی پیش نیاید، روکش را نگه دارید و سعی نکنید آن را با چسب در خانه سر جایش بگذارید. در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کنید تا روکش دوباره سِمان یا تعویض شود.
التهاب لثه اطراف روکش
سفیدی خفیف لثه دور روکش در ساعات اول بهدلیل فشار لبه روکش طبیعی است و ظرف چند روز برطرف میشود. اما اگر قرمزی و خونریزی لثه چند روز ادامه پیدا کند، ممکن است سِمان اضافی زیر لثه مانده یا پلاک بهخاطر نکشیدن نخ دندان جمع شده باشد. اگر با تمیز کردن ملایم ناحیه بعد از دو سه روز بهتر نشد، مراجعه کنید.
گاز گرفتن لب و گونه بعد از بیحسی
کودکان در ساعات بعد از بیحسی، چون لب و گونه را حس نمیکنند، گاهی آن را محکم میجوند. نتیجه زخمی متورم و سفیدرنگ است که والدین ممکن است با عفونت اشتباه بگیرند. تا رفع کامل بیحسی، که معمولاً دو تا سه ساعت طول میکشد، مراقب کودک باشید و فقط خوراکی نرم و خنک بدهید. اگر کودک همان روز به مهد یا مدرسه میرود، مربی را در جریان بگذارید.
درد شدید و مداوم، تورم صورت، تب یا دمل روی لثه نشانههایی هستند که نباید منتظر ماند و باید فوراً با دندانپزشک تماس گرفت.
هزینه روکش دندان شیری در سال ۱۴۰۵
بر اساس تعرفه مهر ۱۴۰۵ کلینیک ترنج، هزینه پایه هر خدمت به شرح جدول زیر است. هزینه نهایی به اینکه درمان را دندانپزشک عمومی یا متخصص انجام دهد و به مواد مصرفی هر جلسه بستگی دارد.
| خدمت | هزینه هر دندان |
|---|---|
| روکش استیل دندان شیری (SSC) | از ۳٫۴ میلیون تومان |
| روکش زیرکونیا دندان شیری | از ۸٫۳ میلیون تومان |
| استریپ کرون دندان شیری | از ۸۳۰ هزار تومان |
| پالپوتومی دندان شیری (در صورت نیاز) | از ۳ میلیون تومان |
مهمترین عامل، نوع روکش است؛ زیرکونیا بهدلیل جنس، شیوه ساخت و زمان بیشتری که برای تراش دقیق و چسباندن لازم دارد، از روکش استیل گرانتر است. اگر پوسیدگی به عصب رسیده باشد، هزینه پالپوتومی یا پالپکتومی هم اضافه میشود. تعداد دندانهای نیازمند درمان و روش کنترل اضطراب کودک هم در هزینه کل اثر دارند و در درمان تحت بیهوشی، هزینه تیم و تجهیزات بیهوشی جداگانه محاسبه میشود. برآورد دقیق برای فرزند شما پس از معاینه و عکس رادیوگرافی مشخص میشود.
کلینیک ترنج برای همه خدمات فاکتور رسمی صادر میکند تا والدین بتوانند آن را برای بازپرداخت به بیمه تکمیلی خود ارائه دهند. میزان بازپرداخت به سقف و شرایط قرارداد بیمه شما بستگی دارد و بهتر است پیش از درمان آن را از بیمهگر خود بپرسید.
روکش دندان شیری در کلینیک دندانپزشکی ترنج تهرانپارس
در بخش دندانپزشکی کودکان کلینیک ترنج، روکش دندان شیری زیر نظر دندانپزشک کودکان انجام میشود. روکش استیل، زیرکونیا و استریپ کرون در کلینیک موجود است و برای کودکانی که شرایط مناسب دارند، روش هال با روکشهای پیشساخته هم انجام میشود. در صورت نیاز، پالپوتومی و روکش در همان جلسه تکمیل میشود و اگر دندانی قابل حفظ نباشد، فضانگهدار پیشساخته یا لابراتواری برای حفظ جای دندان دائمی گذاشته میشود.
مزیت اصلی ترنج برای کودکان کمسن یا مضطرب، امکان درمان کامل دهان تحت بیهوشی در یک جلسه است تا کودک تجربه جلسات تکراری و پراسترس را نداشته باشد. کلینیک ترنج در تهرانپارس، شرق تهران قرار دارد و برای تعیین نوع روکش و برآورد دقیق هزینه، اولین قدم یک جلسه معاینه و عکس رادیوگرافی است.
سوالات متداول روکش دندان شیری
آیا روکش کردن دندان شیری درد دارد؟
روکش با بیحسی موضعی گذاشته میشود، پس کودک در طول کار درد قابل توجهی حس نمیکند. بعد از رفع بیحسی ممکن است یکی دو روز لثه اطراف روکش کمی حساس باشد که با مسکن سادهای که دندانپزشک توصیه میکند برطرف میشود. در روش هال اصلاً تزریق و تراش انجام نمیشود.
آیا برای روکش دندان شیری قالبگیری لازم است؟
خیر. روکشهای کودکان در اندازههای آماده تولید میشوند و دندانپزشک پس از اندازهگیری فاصله بین دندانها، اندازه مناسب را انتخاب و در همان جلسه تطبیق میدهد. همین موضوع باعث میشود درمان معمولاً در یک جلسه تمام شود.
وقتی دندان شیری روکششده لق میشود، روکش هم همراهش میافتد؟
بله. روکش روی تاج دندان چسبیده و به استخوان یا لثه اتصالی ندارد. وقتی ریشه دندان شیری با فشار دندان دائمی تحلیل رفت، دندان و روکش با هم لق میشوند و با هم میافتند.
آیا روکش زمان افتادن دندان شیری را تغییر میدهد؟
در درمان استاندارد خیر. زمان افتادن دندان را تحلیل ریشه و رویش دندان دائمی تعیین میکند. فقط اگر دندان پیش از روکش عفونت شدید داشته و ریشهاش آسیب دیده باشد، ممکن است کمی زودتر بیفتد.
آیا روکش استیل جلوی رویش دندان دائمی را میگیرد؟
خیر. روکش فقط تاج دندان شیری را میپوشاند و با جوانه دندان دائمی که زیر ریشهها قرار دارد تماسی ندارد. با حفظ فضای قوس دندانی، روکش در واقع به رویش درست دندان دائمی کمک میکند.
از چند سالگی میشود برای کودک روکش گذاشت؟
محدودیت سنی مشخصی وجود ندارد و هر دندان شیری رویشیافتهای که تخریب شده باشد، قابل روکش است. کودکان یک و نیم تا سهساله با پوسیدگی زودهنگام ناشی از شیر شبانه گروه شایعی هستند که اغلب تحت بیهوشی یا با روش هال درمان میشوند.
اگر کودک چند دندان نیازمند روکش داشته باشد، همه در یک جلسه انجام میشود؟
با بیحسی موضعی معمولاً دندانهای یک سمت فک در یک جلسه درمان میشوند. اگر کودک در چند ناحیه دهان به روکش و درمان عصب نیاز دارد، درمان تحت بیهوشی اجازه میدهد همه کارها در یک جلسه کامل شود.
کودک بعد از روکش همان روز میتواند به مهد یا مدرسه برود؟
بله، اگر درمان با بیحسی موضعی انجام شده باشد. فقط تا دو سه ساعت که بیحسی باقی است، باید مراقب بود لب و گونهاش را گاز نگیرد. اگر درمان تحت آرامبخشی یا بیهوشی بوده، کودک باید بقیه روز را در خانه استراحت کند.
آیا زیر روکش دندان شیری دوباره پوسیدگی ایجاد میشود؟
اگر لبه روکش درست تطبیق داده شده و با سِمان مناسب چسبانده شده باشد، احتمال پوسیدگی زیر آن بسیار کم است. اما پلاکی که در مرز روکش و لثه جمع شود میتواند لثه را ملتهب کند، پس مسواک و نخ دندان همچنان لازم است.
آیا روکش دندان شیری روی رشد فک یا ارتودنسی آینده اثر دارد؟
اثر آن محافظتی است. روکش ابعاد دندان را بازسازی میکند و جلوی کج شدن دندانهای مجاور به سمت فضای خالی را میگیرد، و همین احتمال مشکلات فضایی و نیاز به ارتودنسی در آینده را کمتر میکند.
کودکان دارای بیماری زمینهای مثل مشکلات قلبی هم میتوانند روکش بگذارند؟
بله، و در این کودکان حذف منابع عفونت دهان اهمیت بیشتری دارد. پیش از درمان، دندانپزشک با پزشک کودک هماهنگ میکند و اگر لازم باشد، درمان طبق دستور پزشک با پیشگیری دارویی انجام میشود. سابقه پزشکی کودک را کامل به دندانپزشک بگویید.
آیا دندان روکششده ممکن است بعداً دوباره درمان عصب لازم داشته باشد؟
اگر روکش پس از پالپوتومی گذاشته شده باشد، این احتمال کم است. اما در دندانی که پوسیدگی عمیقی داشته و بدون درمان عصب روکش شده، عصب ممکن است بعدها آسیب ببیند. در این صورت دندانپزشک بسته به وضعیت دندان، درمان عصب از روی روکش یا کشیدن دندان و گذاشتن فضانگهدار را پیشنهاد میکند.
روکش دندان شیری را دندانپزشک عمومی هم انجام میدهد؟
بله، اما متخصص دندانپزشکی کودکان در کنترل رفتار و اضطراب کودک، کار سریع و دقیق روی دندانهای کوچک و استفاده از روشهایی مثل آرامبخشی، بیهوشی و روش هال آموزش تخصصی دیده است. این تفاوت بهخصوص در کودکان کمسن یا مضطرب اهمیت دارد.